De voorstelling vond plaats in de prachtige Igreja da Misericórdia van Tavira, wat de muziek nog intenser maakte. Fado heeft al iets sacraals, maar in zo’n ruimte krijgt iedere stem, iedere snaar en iedere stilte extra gewicht. Om de hoek hebben ze ook een klein theater waar ze optreden, dus de locatie kan verschillen, maar het kleinschalige en persoonlijke karakter blijft behouden.
Er spelen verschillende artiesten, dus iedere voorstelling zal anders zijn, maar juist dat maakt het levend. Voor maar 10 euro krijg je niet alleen live fado, maar ook uitleg over de geschiedenis van deze muziek.
Wat mij raakte, was dat het niet voelde als folklore voor toeristen. Het voelde echt. Fado is muziek die uit verlies, verlangen en lotsbesef komt. Het woord fado hangt samen met het Latijnse fatum, lot of noodlot, en dat hoor je ook.
Het deed me denken aan de Griekse rebetiko. Fado en rebetiko zijn, als ze goed worden gebracht, geen keurige muziekgenres voor op de achtergrond. Het zijn stadse, doorleefde vormen van muziek, geboren uit verlangen, armoede, liefde, heimwee, pijn en overleven. Fado heeft saudade, dat bijna onvertaalbare Portugese gevoel van gemis en verlangen. Rebetiko heeft die rauwe Griekse pijn van mensen aan de rand van de samenleving, van havens, cafés, vluchtelingen, arbeiders en buitenstaanders. Eigenlijk zijn fado en rebetiko muzikale familieleden. De een spreekt Portugees, de ander Grieks, maar ze herkennen elkaar onmiddellijk.
Misschien is dat precies waarom deze voorstelling zo binnenkwam. Er werd niet alleen gezongen. Er werd iets doorgegeven. Van oudere muzikant naar jonge leerling, van stem naar publiek, van geschiedenis naar gevoel. Fado werd hier niet uitgelegd als museumstuk, maar gespeeld alsof het nog steeds leeft. En dat deed het ook.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten