Marrakech-Pistes Berberes

Op eerste kerstdag deden we een avontuurlijke tocht door het Atlasgebergte, we zouden de Berberpistes gaan volgen. Al vroeg werden we opgehaald door een 4 x 4 en even verderop ontdekten we dat wij niet de enigen waren; er stond een heel convooi van 4 x 4's klaar. Wij hadden wel ontzettend geluk omdat de jeeps allemaal met 8 personen nokvol zaten en wij zaten met slechts 4 personen heerlijk ruim. Na nog wat wachten op de gids vertrokken we naar de Berberpistes.

Maggie had mij en mijn hoogtevrees gerustgesteld dat de pistes alleen over laagvlakte zouden gaan. Het eerste stuk was tot mijn opluchting precies zoals zij voorspeld had; plat. Al snel echter ging de weg omhoog, maar was er tenminste nog een weg. Nog iets later bleek er geen verharde weg meer te zijn en reden we de hele dag langs een open afgrond over een modderig zandpad op 2000 meter hoogte. Ik kon Maggie wel vervloeken! Het was doodeng, maar ik moet zeggen zo mooi dat het vanzelf wende. Alleen als er iemand moest passeren waren er nog zweet-in-de-handen momenten, want dan moest er 1 passant op de richel gaan hangen. Gelukkig waren de andere passagiers in onze auto Indiaas- Franse Zoroasters, die leerden ons alles van de positieve kant te bekijken en zij waren zo relaxed dat je dat vanzelf over ging nemen.

Na een uurtje stopten we bij een Berberhuis. De gastheer bleek fulltime, professioneel, Berbertheezetter te zijn in bij de job passend Berberkostuum. Naast het theezetambt was hij ook zeer ervaren in allerlei fotoposes. Opvallend was dat de thee gewone groene thee uit China was die, smetvrees als ze hebben, eerst grondig gewassen werd daar er stof op kan zitten.

De woning zelf had een keurige huiskamer en een Berberwc (gat in de grond). Wij zaten op minikrukjes op de binnenplaats, waar men de was voor het evenement even opzij had geschoven. Onze theeheld straalde een serene rust uit, ondanks dat het volgende convooi jeeps al stond te wachten.

Onze Berbergids, in authentiek Beberkostuum en flitsende skribril, gaf nog enige uitleg over het vervolg van de dag. Dit bleek dus inderdaad een route van 30 kilometer over uitgehakte richels op 2000 meter hoogte te zijn. Maar het is prachtig; de bergen in diverse kleuren, de lemen dorpjes, de pieken in de verte met sneeuw, het is echt de hoogtevrees waard.
Voor de mensen uit de voorste jeep was dit helaas wel anders, die konden niet veel zien omdat hun chauffeur een godsdienstwaanzinnige was, die steeds omgekeerd op zijn stoel uit de Koran reciteerde en dan nog gepikeerd was als zij niet wilden luisteren, terwijl zij angstig de diepe afgrond in keken.

Na dit avontuur, toen we terug asfalt onder de wielen hadden, was het tijd voor de langverwachte maaltijd. Wij kwamen aan tafel te zitten met en jong stel Polen, die blijkbaar het laatste kwartaal niet te eten hadden gehad. Nadat zij zichzelf hadden verzekerd dat een biertje in hun financiele jaarplanning paste, vielen ze als roofdieren op de groentetajine aan, verscheurden het brood en vraten onder luid gegrom de kip met huid en botten op. Eenmaal alles op veranderden de Gremlinpolen weer in alledaagse burgers.

Het einde van deze indrukwekkende excursie bestond uit de onvermijdelijke toeristenfuik; een pottenbakkerij waar ze op een stoel zaten te wachten tot wij kwamen en toen dat het geval was snel aan het pottenbakken sloegen. Helaas voor de pottenbakkers was het een erg bereisd gezelschap waardoor er niets werd verkocht.

Wordt vervolgd.

Berbers

Bijna 80 % van de 300.000 Marokkanen in Nederland is Berbers, toch weten we heel weinig van Berbers en worden ze eigenlijk gezien als moslims en die worden dan ook weer als een homogene groep beschouwd. Maar Berbers zijn geen Arabieren en hebben een geheel eigen cultuur.

Berbers zijn de oorspronkelijke bewoners van Noord-Afrika. Men heeft al van 1000 voor Christus sporen van Berbers gevonden.
In Marokko en Algerije is nog steeds een groot deel van de bevolking Berbers. Zij noemen zichzelf Amatir, wat “vrije mensen” betekent. De Berbers hebben een eigen taal, het Amazight en een eigen schrift, het Tiftnagh. Het woord Berber komt van het Griekse woord barbaros dat vreemdeling betekent. De meeste Berbers in Marokko wonen in het Atlasgebergte. Dit komt omdat de Arabieren destijds maar moeilijk konden doordringen in deze ontoegankelijke gebieden.

De cultuur van de Berbers heeft in Marokko geen officiële status. Tot enkele jaren geleden hadden de Berbers die in het Atlas gebergte wonen geen elektriciteit. Dankzij inspanningen van koning Mohammed VI heeft nu 95 % van de Berbers elektriciteit. Wel heeft nog steeds maar 18 % een waterleiding in huis. Ongeveer 50 % van de Berbers in het Atlasgebergte is analfabeet. De oorzaak hiervan is dat er weinig scholen zijn. Veel jongeren trekken weg naar de steden wat de problemen alleen maar groter maakt. Zo zijn er bijvoorbeeld geen dokters die daar willen werken zodat ook de medische zorg veel te wensen overlaat. Er sterven nog steeds veel vrouwen in het kraambed. Mede door deze slechte voorzieningen is de leeftijdsverwachting van Berbers in het Atlasgebergte gemiddeld slechts 65 jaar.

Het geloof van de Berbers was het paganisme. Sinds de 8e eeuw verspreidde de islam zich over Noord-Afrika, de Arabische migranten brachten hun cultuur en religie mee die een grote stempel op het land drukte. Vele Berbers bekeerden zich tot de islam. De term paganisme is een verzamelnaam voor “primitieve” natuurreligies. Men geloofde in meerdere goden en godinnen. Verder geloven zij nog steeds dat niet alleen de mens, maar ook dieren, planten en stenen een eigen ziel hebben.

Veel, vooral oudere, Berbervrouwen hebben tatoeages op hun handen en gezicht. Een tatoeage is een teken van schoonheid, identiteit of afkomst. De tatoeagetraditie komt voort uit het geloof dat het lichaam gevoelig is voor het boze oog. De tatoeages moeten dit onheil afweren. Het tatoeëren is een van de oude rituelen van de Berbers die nog uitgevoerd worden en vooral ook erg zichtbaar zijn. De islam beschouwt het paganisme als geen geloof. Daarom is men ook erg tegen de gebruiken die nog uit de tijd van het paganisme stammen. Daar de meeste Berbers nu moslim zijn vinden de imams dat zij niet meer aan heidense rituelen mogen doen. Ook in Marokko zijn imams fel tegen de tatoeages van Berbervrouwen. Het laten weghalen van de tatoeages gebeurt echter zelden, maar dit zal mede komen doordat de Berbers relatief arm zijn en vaak medische zorg moeten ontberen.

Al is het Atlasgebergte prachtig, het is schokkend te zien hoe arm de Berbers in dat gebied zijn in verhouding tot de Marokkanen die in de steden wonen.

Marrakech-Hop on-hop off

De middag na onze aankomst kregen we bezoek van Maggie. We herkenden haar bijna niet omdat zij schuil ging achter een enorme tas, hierin bleek haar flipflap apparaat voor creditcard betalingen te ziten. Zij kwam natuurlijk ook niet zomaar, haar enige doel was de verkoop van excursies. Hoe meer bleek dat wij geen interesse hadden, hoe dieper haar humeur zakte. Uiteindelijk hebben we 1 excursie geboekt naar de Atlas en berbers, omdat dit wat moeilijker zelf is te regelen. Nu ben ik vrij bang aangelegd op grote hoogtes, maar Maggie verzekerde ons dat de route alleen door een dal zou gaan. (later bleek de route langs een richel op 2000 m hoogte te gaan, zonder vangrail, etc, maar toen was het al te laat). Toen de buit binnen was ging Maggie er als een haas vandoor.

De andere ochtend werden we rond 6.00 uur door de muezzin gewekt, die naar later bleek 's ochtends op zijn best is. Je kunt de oproep tot gebed alleen beter niet als wekker gebruiken, want naar later bleek varieerde de tijd en lengte van de oproep enorm.
Daarna besloten we de kennismaking met Marrakech te starten met een tour op de "hop on - hop off" bus. Dit ziet er erg toeristisch uit maar is een echte aanrader, omdat je zo direct een goed overzicht krijgt van Marakech en de omliggende Palmeraie en dat is geen overbodige luxe in deze onoverzichtelijke stad. Er zijn twee routes; een historische door de hele stad en een romantische door de palmentuinen buiten de stad. Een ticket is 24 uur geldig en koop je in de bus zelf. Je kunt dus, zoals de naam al zegt onbeperkt in- en weer uitstappen. Met een koptelefoontje krijg je nog commentaar te horen ook, maar die was ten tijde van ons bezoek stuk (en leek voorlopig nog niet gerepareerd te gaan worden).

Om niets te missen namen we plaats op het bovendek, wat ons direct opviel was de ongelooflijke stank van het verkeer en de blauwe waas van de smog. (ook een voordeel van de bus; na een paar uur ben je er zo aan gewend dat het je de rest van je verblijf niet meer opvalt).
Een stank die ook erg opvalt, al is deze wat milieuvriendelijker, is de vreselijke stank van de paarden voor de honderden calèches. Het zijn niet zozeer de paarden zelf, maar meer de groene poepzak die achter elk paard hangt, aan de opgedroogde hoeveelheden die je erin ziet hangen, lijken deze slechts om de 3 maanden te worden geleegd.

Wordt vervolgd